Pokaz Dyplomowy SAPU 2026
Nie przypuszczałem nawet, że to co zobaczę zarówno podczas SAPU Diploma Fashion Show, jak i w trakcie Cracow Fashion Awards Premiery, będzie aż tak dobre! A jednak Kraków, więcej Polska – potrafi tworzyć artystyczne show modowe najwyższej próby. I to w arcy-wymagających wnętrzach szacownego Muzeum Lotnictwa Polskiego! Dlatego już teraz należą się wielkie brawa Organizatorom: Krakowskim Szkołom Artystycznym, Szkole Artystycznego Projektowania Ubioru, Szkole Kreatywnej Fotografii i wszystkim Uczestnikom!
Na wstępie zaznaczam, że swoją recenzję piszę w oparciu o warsztat teatralny i dziennikarsko-redakcyjny. Zatem na SAPU Diploma Fashion Show, spojrzę raczej z lotu ptaka, konfrontując to wydarzenie z realiami społecznymi i kulturowymi. Z szacunkiem przemilczę finezyjne detale strojów – czytelnikom pozostawiając przestrzeń do własnego osądu (video z eventu można obejrzeć pod artykułem).
Atmosfera wydarzenia
Organizatorzy na miejsce swojej Gali wybrali przestrzeń niezwykle wymagającą, choć niewątpliwie prestiżową i nobilitującą. Trzeba niezwykłej odwagi i wiary w absolwentów i słuchaczy SAPU, aby zlecić im tak karkołomne wydawałoby się zadanie: zaprojektowania strojów, które nie zginą we wnętrzach Muzeum Lotnictwa Polskiego. I nie chodzi tu jedynie o wielkość sali, w której odbyły się pokazy premierowe i finałowe. Lecz przede wszystkim o kontekst – wszak łatwo ulec pokusie interpretacji przedstawianych kolekcji w nawiązaniu do wiszących nad naszymi głowami samolotów, oraz szumiących w głowach wiadomości z trwającej właśnie wojny w Iranie czy w Ukrainie.
Zatem wszyscy Projektanci, ale też Modelki i wszyscy Współtwórcy, łącznie z Konferansjerami mieli na wstępie arcytrudne zadanie, tak oczarować widzów, i szacowne Jury, abyśmy skupili uwagę wyłącznie na ich projektach i ukrytych w nich przekazach. To odrealnienie, ale też to katharsis jakie niesie w sobie sztuka, jest największym i najtrudniejszym do osiągnięcia stanem, na który musiało pracować wielu wybitnej klasy specjalistów. Dlatego w tym miejscu należą się ukłony i słowa uznania dla całej Kadry szkoleniowej SAPU – to dzięki Wam wszystkie pokazane kolekcje były interesujące, wielokrotnie niosły wartościowe przesłanie, a w niektórych przypadkach (o czym za chwilę), swego rodzaju egzystencjalne katharsis.
Ponadto całe wydarzenie, ale też zakulisowy klimat przepełniony był niezwykłą atmosferą wzajemnego wsparcia, doceniania i akceptacji. Odniosłem wrażenie, że znalazłem się wśród społeczności, która nade wszystko kocha modę, Wysokie Krawiectwo, sztukę i artystyczny kunszt. I w miejsce rywalizacji wybiera wzajemny szacunek i solidarność. Tak, to całkowicie niezwykłe doświadczenie, jak na dzisiejsze czasy…
Cracow Fashion Week 2026 zainaugurowano z rozmachem
Aby zrozumieć co właściwie wydarzyło się 16 marca w Muzeum Lotnictwa Polskiego, trzeba najpierw zdać sobie sprawę, że mówimy de facto o dwóch połączonych wydarzeniach. Pierwszy to Cracow Fashion Awards Premiery – pokaz dyplomowy Szkoły Artystycznego Projektowania Ubioru, który wystartował o godz. 12 i w którym zaprezentowano aż 62 unikatowe, niepowtarzalne i niespotykane nigdzie indziej kolekcje. Wszystkie oceniało wybitne Jury zwane Radą Premiery, które wyłoniło 16 Finalistów/ek, którzy/re swoje kolekcje ponownie pokazali o godz. 19 podczas Cracow Fashion Awards Gala – finału konkursu dyplomów SAPU. To podczas tego drugiego pokazu swoje głosy oddały Jury w poszerzonym, aż 19-to osobowym składzie zwanym Radą Wysokiej Mody. Dodatkowe wyróżnienia wybierane były przez 7-mio osobową Radę Mediów.
Wszystko to pokazuje z jak pełnym rozmachu, prestiżowym eventem mieliśmy do czynienia. Mowa o blisko 10-cio godzinnym wydarzeniu, w którym zaangażowane było ponad 100-u projektantów/ek, modelek/li, fotografów/ek, tancerek oraz członków aż 3-ech składów Jury, a także specjalistów z obsługi technicznej Grupy Partner.
Każdy z pokazów kolekcji zachował całkowicie unikatowy, niepowtarzalny, oryginalny charakter. Często był też odbiciem osobowości Projektantów i Projektantek. Mieliśmy tu niemalże wszystko – nawiązania do twórczości Beksińskiego, Alicji w Krainie Czarów, hołd oddany chłopkom pańszczyźnianym, czy inspiracje grami i filmami z uniwersum Sonica. Ot czysty, niczym nie skrępowany omniworyzm znany z badań prof. Domańskiego, na moich oczach zmaterializował się w setkach strojów, ubieranych w iście „sonicznym” tempie przez Modelki/ów z Agencji Mody Reklamex.
Co niezwykle dla mnie istotne wszystkie elementy pokazów: stroje, muzyka, a nawet miarowe uderzenia obcasów pasowały do siebie i komplementarnie wypełniały muzealną przestrzeń. To właśnie ten wkład intelektualny, nawiązania kulturowe i tropy antropologiczne sprawiły, że miałem do czynienia, nie z kolejnymi komercyjnymi pokazami, lecz z doskonale przemyślanym spektaklem, który miał w nas odbiorcach zostawić trwały ślad w postaci emocji, refleksji i niezapomnianych wspomnień.
Laureaci SAPU Diploma Fashion Week
Wobec powyższego, nie może dziwić zatem wybór wybitnych przedstawicieli Jury, którzy tytułem Kolekcji Roku nagrodzili Roksanę Sendecką @roxannexxc i jej pokaz „Othered”. Tej kolekcji nie sposób opisać słowami. Trzeba ją przeżyć, i przefiltrować przez własną wrażliwość i empatię. Jak opisuje ją Projektantka, ma być „refleksją nad cierpieniem wykluczonych”. W moim odczuciu natomiast jest papierkiem lakmusowym naszego zapatrzonego w journalowe piękno człowieczeństwa. Gdy zrozumiemy, że takich innych, niepasujących, wykluczonych według danych rządowych jest w naszym kraju od 4 do nawet 7 mln osób (źródło: gov.pl) i że pewnego dnia, na starość, możemy się stać jednym z tych „innych” – wtedy niewykluczone, że również przeżyjemy duchowe katharsis. Dlatego chapeau bas dla Projektantki i Jury za tak odważną, potrzebną i bezkompromisową kolekcję oraz nagrodę i wyróżnienie.
Kolejne wyróżnienie otrzymała również Wiktoria Kuczma @wiktoria_kuczma za inspirowaną Beksińskim kolekcję RIP, która doskonale komponowała się z wnętrzami MLP. Doceniono też baśniowe stroje Klary Surmacz @arsenic_and_old_laces pod tytułem (Un)Bothered.
Z uznaniem spotkała się także niezwykle kobieca kolekcja Inherent Sandry Kaczmarskiej, która w nowatorski sposób połączyła delikatne tkaniny z ręcznie wykonaną metaloplastyką.
Bardzo intrygujące były dla mnie dwie nagrodzone kolekcje: Your Own Eden Arkadiusza Roga @ar_kadiusz_rog_fashion i Weight Of Air Mateusza Worka @worek_mody których estetyka, dbałość o detale oraz rekwizyty, budziły skojarzenia z wysmakowanymi kostiumami scenicznymi.
Niezwykle klimatycznie wyglądała kolekcja Forgotten walls Liwii Trubacz, która przeniosła mnie w czasy gotyku, ręcznie kutej biżuterii, oraz lnu zdobionego haftem. Równie zjawiskowo prezentowała się kolekcja Natalii Borys @natalia_borys zatytułowana Szeptem Tkane, nawiązująca do symboliki szeptuch i pradawnych rytuałów. Obie projektantki dostrzegła i wyróżniła Aneta Larysa-Knap, twórczyni cenionej marki Polki-Folki.
Nieprzypadkowo, aż czterema nagrodami wyróżniony został Wiktor Smulski @wiktorsmu za kolekcję Inside Us – The Illusion of Perception. Tą kolekcją Projektant dotknął niezwykłego paradoksu, jakim jest zewnętrzna potrzeba uniformizacji i ujednolicania (często narzucana przez autorytarną władzę) versus wewnętrzne pragnienie wyróżniania się, w oparciu o własną niepowtarzalną osobowość.
Równie zasłużona nagroda trafiła w ręce Martyny Kołodziejczyk @amelivie za jej „studium piękna jako narzędzia zniewolenia kobiet” ukazanego w kolekcji Trzeci Świat Kobiet.
Z aprobatą jury spotkała się także kolekcja ręcznie tworzonych strojów kąpielowych Julii Wręczyckiej @swimsuitbyjw pt. Glow Where You Are. Natomiast Amelia Błyskuń @amelia.blyskun oczarowała nas fantazyjnymi projektami stworzonymi z wełny i filcu w nietuzinkowej kolekcji Rdzeń.
Tytuł Kolekcji Roku Rady Mediów zdobyła Oliwia Przekop @boxboxwear za serię strojów zatytułowanych BOXBOX nawiązujących do streetwearowej inspiracji motorsportem.
Dokąd zmierzasz krakowska Wysoka Modo?
Za nami 17 edycja Cracow Fashion Week i choć na 18-stkę przyjdzie nam jeszcze zaczekać. To jednak Pokaz Dyplomowy SAPU, już dawno zaliczył egzamin dojrzałości. A to oznacza, że pora już ze wszystkimi tymi niesamowitymi Talentami, wykutymi w szacownych murach Krakowskich Szkół Artystycznych ruszyć dalej w świat!
Bez lęków, bez kompleksów, za to ze zdrowym poczuciem własnej wartości. Obalając przy tym utarte schematy i wytyczając nowe ścieżki rozwoju. Świat bowiem potrzebuje mody bardziej zrównoważonej, świadomej siebie i inteligentnej. Rozumiejącej, że jej rolą jest nie tylko przykuwanie uwagi i zdobywanie chwilowej atencji, lecz raczej zmienianie świata i czynienie go bardziej różnorodnym, tolerancyjnym i inkluzywnym. Zwłaszcza w dobie renesansu tyranii, samozwańczych królów i imperiów na glinianych nogach. Mody, która jest wysoka nie dlatego, żeby być niedostępną i zamkniętą w garderobach 1% najbogatszych ludzi. Lecz jest wysoką, aby właśnie udręczonych prozą życia ludzi wznieść na wyższy poziom poznania, szacunku do kultury i sztuki, do naszej planety oraz do siebie nawzajem.
Tylko bowiem idąc w kontrze do bylejakości, znanej z mody niskiej, błyskawicznej, a już wkrótce w UE nielegalnej, będziemy się wstanie wyróżnić na tle reszty świata, oraz pokazać nie tylko nasze niebywałe talenty, ale również ponadczasowe wartości.
Tak rozumianą Wysoką Modę i Was drodzy Laureaci, Uczestnicy, a także szanowna Kadro Naukowa oraz wybitne Jury będziemy na naszych łamach wspierać, promować i ze wszech miar doceniać.
Red. N. WVM: Klaudiusz Wiśniewski
Oficjalne video z CFW 2026
Organizatorzy:
